Caché: Avrupa’da Irkçılığın Saklı Yüzü

balca_cachekk.jpgNe kadar kolay unutuyoruz… Bugünü, şu anı, tarihselliğinden ve dünyasallığından koparıp nasıl da ebedi ve ezeli zorunlu tek gerçeklikmiş gibi yaşıyoruz. Her şeyin bu denli hızlı değiştiği ve unutulduğu bir çağda geçmişi, yaralarımızı, acılarımızı ve pişmanlıklarımızı nasıl da bastırıyor, saklıyor, hiç yaşanmamış, hiç olmamış, bizi hiç ‘bozmamış’ gibi yolumuza devam ediyoruz… Belki böylesi daha kolay geliyor da ondan.
Amerikalı feminist düşünür Judith Butler’ın söylediği gibi her büyük kayıp, her ağır pişmanlık, her derin yara bizi bedenlerimizin sınırlarını yeniden düşünmeye, bizi biz yapan kimliğimizi yeniden sorgulamaya zorluyor . Bu zorlu süreci aşmanın bir yolu, ‘yaralanabilir’ olduğumuzu kabul etmek; kaybın, acının ve pişmanlığın yasını tutmak ve bu yası tutarken kabuk bağlayacak yaranın iziyle değişime uğramış yeni bir benliği, yeni bir kimliği taşımaya ve yeniden yaralanmaya ve tekrar değişmeye açık olmak. Oysa öyle korkuyoruz ki yaralanmaktan ve değişmekten, en ufak bir acıya katlanmak en ufak bir pişmanlığın sıkıntısını çekmek o kadar katlanılmaz geliyor ki, en kolayından geçmişte yaşananları örtbas etmenin, saklamanın, unutmanın yollarını arıyoruz.
Saklı olan karşımıza her çıktığında ise öfkeden köpürüyoruz. Bir türlü kapanmasına izin verilmemiş, üzeri açık bırakılmış bir yaraya dokunulması o kadar çok acı veriyor ki, bu tehdit karşısında kontrolümüzü kaybediyoruz. Saklı olanla karşılaşmak belki hiç bu kadar travmatik olmamıştı.
İşte Michael Haneke’nin son filmi “Caché”, nam-ı diğer “Saklı”, Avrupa’nın yüzyıllardır bastırdığı, yüzleşmekten her daim kaçındığı, kendisinden bile sakladığı yarasına parmak bastığı için bu kadar sarsıcı. Evet, Haneke ırkçılıktan bahsediyor.

Avrupa’nın ‘uygar’ ve ‘ileri’ insanlarının hiçbir zaman tam olarak yüzleşmedikleri, hep kaçamak yollarla geçiştirdikleri ne var ki, bugün kıta üzerinde egemenliğini tüm şiddetiyle sürdüren saklı bir ırkçılığı tüm çıplaklığıyla gözler önüne sererek, Avrupa’yı bu yaranın ve bu pişmanlığın yasını tutmaya, değişmeye ve kendisini yeniden kurmaya davet ediyor. Tıpkı Almanya’da İkinci Dünya Savaşı sonrasında faturayı Hitler ve birkaç yandaşına, daha doğrusu onların ‘meczup’luğuna kesen, böylece temize çıktığını iddia eden milyonların içlerindeki saklı ırkçılığı ifşa eden Rainer Werner Fassbinder’in filmlerini andırıyor Haneke’nin bu son filmi de. Bu kez mevzubahis ülke Fransa. Böylesi bir filmin yapımının ve gösteriminin Paris’in varoşlarında iki yıl önce yaşanan göçmen ayaklanmalarına denk gelmesi de bir tesadüf değildi elbette. O zaman yaşanan olaylar sırasında Fransa’daki hemen hemen hiçbir muhalif aydının hükümete karşı açıkça tavır almaması ve son derece radikal olduklarını iddia eden ve isteseler on binleri sokaklara dökebilecek olan sol partilerin olaylar karşısında yüz-yüz elli kişilik göstermelik ve suni birkaç gösteri düzenlemekten ileri gitmemesi, Avrupa’da ırkçılığın solun dahi içine ne denli nüfuz ettiğini ve ideolojik kamplaşmaların ötesinde aşkın bir mutabakatla benimsendiğini gözler önüne seriyordu. Peki, Avrupa aydını kendisine karşı bu kadar kör olabilir miydi?

Böyle bir sorudan yola çıkan Haneke’nin filmi de entelektüel bir Fransız burjuvası olan George’un, evine bırakılmış isimsiz bir kasetten kendisinin gizlice kaydedilmiş görüntülerini izlediği bir sahne ile açılıyordu. George, kendi kendisini izlediği bu tür kasetlerin sayısı arttıkça büyük bir paranoyaya kapılacak ve bu filmleri çekenleri bulmanın yollarını arayacaktı. Tam bu noktada Haneke, kendisini başkarakterle özdeşleştiren izleyiciyi bu kasetleri gönderenin peşine düşürerek ters köşeye yatırıyordu; zira biz izleyiciler de kasetlerin kimden geldiğini hiçbir zaman öğrenemeyecektik. Çünkü aslında kasetlerin kimden geldiğinin hiçbir önemi yoktu. Saklı olan, George’u gizlice filme alanlar değil George’un içinde geçmişinden beri taşıdığı ama yüzleşemediği yarasıydı. Kasetlerin kimden geldiği muamması ise George’un bu yarayla yüzleşme korkusunu bastırmak için enerjisini ve öfkesini yönlendirdiği bir saptırmadan ibaretti.
Daha sonra öğreneceğimiz üzere yıllar önce George’un ailesi, savaşta anne ve babasını yitirmiş Cezayir asıllı bir göçmen çocuk olan Macit’i evlat edinmişti. Ne var ki, George Macit’i kıskanmış, onu evde istememiş ve türlü yollarla onu evden kovdurmaya çabalamıştı. Nitekim bir keresinde, George Macit’e, babam kümesteki horozu kesmeni istiyor diye yalan söylemiş, Macit de bunun üzerine horozu kesmişti. George da vakit kaybetmeden babasına koşup ona Macit’in zavallı horozlarını kestiğini söylemiş ve bu iftira ile Macit’i evden attırmayı başarmıştı. Böylece Macit’i yoksulluğun, yalnızlığın ve sıkıntıların içinde bir yaşama mahkûm etmiş oluyordu.
Bu noktada Haneke’nin sembolik anlatımın gücünü sonuna kadar kullandığı gözlerden kaçmıyordu. Başı kesilenin, Fransa’nın sembollerinden biri olan horoz olması sanırım tesadüf değildi. Dolayısıyla horozun başını kesmek affedilemez bir davranış olarak karşımıza çıkıyordu, hele ki bunu yapan bir Cezayirli ise! Ne var ki, hem bu horozun başını kesmeye mecbur bırakanın hem de daha sonra horozu kestiği için Cezayirli göçmeni cezalandıranın Fransızların ta kendisi olduğunu unutmamak lazım. Zira hem suçu hem de suçluyu yaratanlar, göçmenleri de Fransa’nın varlığını en çok tehdit edenler yani horozun başını kesenler olarak kuranlar, yine aynı Fransızlar. Haneke’nin bu sembolik anlatımı, ırkçılığın nasıl karşıtlıklar kurarak, dışlayarak ve ötekileştirerek inşa edildiğini çok çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyordu. Ne var ki, suçun ve suçlunun aslında bizzat kendisi tarafından inşa edildiğini göz ardı eden Fransa, bugün hala göçmenleri tanımamayı, onları insandan saymamayı, onların farklılıklarını kabul etmemeyi sürdürüyor. Tıpkı tüm bu yaşananlardan sonra Macit’i ve ona attığı iftirayı unutarak, yok sayarak, hiç yaşanmamış farz ederek hayatını sürdürmeyi tercih eden George gibi.
Ne var ki, kendi görüntülerinin kayıtlarından oluşan kasetler ve imzasız zarfların içinden çıkan kesik, kanayan başlı horoz resimleri, George’u bu tercihini sürdürmekten alıkoyuyor ve onu kendisiyle hesaplaşmaya zorluyordu. Zira horozun boynu hala kanıyordu, yara kapanmamış, sadece bugüne değin saklanmıştı. George’un bütün bu kasetler boyunca izledikleri, bastırdığı, unuttuğu, sakladığı kendi kendisinden başka bir şey değildi aslında. Ne var ki, her şeyin farkında olan George, bugüne değin geçmişini görmezden gelmeyi tercih etmişti. Kasete alınmış kendi görüntüleri ona görmek istemediklerini ısrarla göstermeye çalışıyordu. Tıpkı Haneke’nin Avrupalı izleyiciye görmek istemediklerini filmi aracılığıyla ısrarla göstermeye çalışması gibi.
İşte tam da bu yarayla yüzleşme tehdidinin verdiği korku ve tedirginlikle George kendi kendisini izlemeye katlanamayacak ve panikle karışık öfkesini kasetleri ona gönderdiğinden şüphe ettiği şahsa yöneltecekti. Şüphesiz suçlamanın yöneltileceği bu şahıs Macit’in ta kendisi olacaktı. George bir iftira ile yol açtığı yıkımın sorumluluğunu üstlenmektense, olaylardan bihaber Macit’e yeniden iftara atma yolunu seçecekti. Böylece suçunu kabul edip suçluluğunun ve pişmanlığının yasını tutmaktansa, kendisini hiç suç işlememiş, yaralanmamış, temiz, pür-i pak olarak varsaymaya ve içindeki yaranın ve suçun kaynağını dışarıda aramaya yönelecek, böylece kendisini gizlice izlediği iddiasıyla suçladığı Macit’in yaşadığı yeri bulacak ve onu tehdit edecekti. Macit, George’a bu işle hiçbir ilgisi olmadığını, George’a karşı asla kin beslemediğini, hatta George onu ziyaret ettiği için mutluluk duyduğunu defalarda söylemesine karşın, George kalkıp bir de onu polise şikâyet edecekti. Pek tabii, Fransız polisi de elit bir Fransız vatandaşının bir Cezayirli hakkındaki suçlaması üzerine vakit kaybetmeden harekete geçecek, arama izni gibi gereksiz ayrıntılara takılmadan Macit ve oğlunu evlerinden alıp karakola götürmekte bir sakınca görmeyecekti. Özgürlük, eşitlik ve kardeşliğin ülkesinde bu özgürlük eşitlik ve kardeşliğin sadece ‘insan’ sayılan Fransızlar için geçerli olduğunun, zaten insan dahi sayılmayan göçmenlerin ise pek bir evrensel bu ilkelerin nasıl dışında kaldığının çarpıcı bir örneğini gösteriyordu bu sahne bizlere. Göçmenler iletişim kurulabilecek muhataplar bile değildi, o yüzden ırkçılık diye bir şey söz konusu olamazdı. (Zaten Cezayir Savaşı’nda ölen iki milyon Arap da insan değildi ve zaten Kızılderililer ve Aborjinler diye insan kavimleri hiç var olmamıştı ve kendilerine Yahudiler diyen uzaylı bir ırk da zaten hatırlanamayacak kadar çok yıllar önce bilinmeyen çok uzak başka bir gezegendeki toplama kamplarında yakılmıştı.)
Macit’in tüm bu toptan insanlıktan çıkarılma durumuna, kendini ifade etme hakkını dahi elinden alan böylesi müthiş bir şiddete verebileceği tek bir cevap kalmıştı. Macit de onu yaptı. Konuşmak için evine çağırdığı George’un gözleri önünde boğazını keserek intihar etti. Filmi izleyen herkesi şok eden bu beklenmedik sahne, aslında ırkçılığın ve toplumsal dışlamanın şiddetinin beklenen bir sonucu olsa gerekti. Ne var ki, ilk şoku atlatan George, bu görüntüleri daha sonra evine gelen bir kasetten tekrar ve duyarsızca izleyecekti. Tıpkı, ailesi ve dostlarıyla yemek yedikleri ve dünyanın sorunları üzerine ahkâm kestikleri bir gün, televizyonda Filistin ve Irak’taki savaşı konu alan haberlere şöyle bir göz ucuyla baktığı gibi bakacaktı bu görüntülere de. Çok geçmeden, Macit’in oğlu George’un peşine düşecekti; ama intikam almak için değil sadece konuşmak için. Elbette Macit’in oğlu ile karşılaşmak George için çok daha derinleşmiş saklı yarası ve suçluluğu ile yüzleşmesi demek olacaktı, o yüzden bu konuşma asla gerçekleşmedi. Tipik bir entelektüel Avrupa burjuvası olarak George, farklılıklarla yüzleşmekten, öteki olana dokunmaktan ve bunun acısına katlanmaktan o denli korkuyor, alışkanlıklarının değişmesinden o denli çekiniyordu ki, tüm enerjisini gerçeği ört bas etmeye, herkesten ama en başta kendiden kaçmaya seferber etmişti. Tam da bu yüzden George, başından beri kendisini samimi olmamakla ve gerçekleri saklamakla suçlayan karısının dahi onu aldattığını fark ettiğinde, bunu görmezden gelmeyi, iki tane uyku hapı içip her şeyi unutarak uyumayı tercih edecekti…
Michael Haneke’nin filmi gerçekten de son derece çarpıcı bir anlatımla Avrupa burjuvazisinin oluşumunda hep göz ardı edilen iki faktörü, ırkçılığı ve sömürgeciliği çarpıcı bir dille gözler önüne seriyor . Avrupa, tıpkı George’un kasetlerden kendisini izlemesi gibi, kendi yaptıklarını televizyondan izliyor. Tıpkı George gibi, o da geçmişte yaptığı soykırım ve zulümlerin suçu, acısı ve pişmanlığıyla yüzleşmektense, yarasına dokunulması korkusunun kışkırttığı öfkesiyle göçmenlere, azınlıklara saldırıyor. Ve tıpkı George gibi alışkanlıklarının değişmesinden ödü koptuğu için onu varlığını dönüştürmeye zorlayan tüm farklılıklara kulaklarını tıkıyor, farklı olanı tanımıyor, dinlemiyor, insandan saymıyor. İşte böylesi koşullar altında, Michael Haneke, bir Avrupalı yönetmen olarak bu filmde kendi yarasını utancını, suçunu bizlere açıyor ve tüm izleyenleri ırkçılığın utancını paylaşmaya, bunun doğurduğu acının yasını tutmaya ve Avrupalı kimliğini beraberce yeniden düşünmeye çağırıyor.
Caché, elbette bu noktada, dönüp kendi yaralarımızı, suçluluklarımızı, pişmanlıklarımızı sorgulamaya da davet ediyor bizleri. Zira ırkçılığın Avrupa’ya özgü olmadığını hepimiz biliyoruz. Bu yara aslında hepimizin içinde saklı. Yakın çevremizde, Ermeni soykırımı ve Kürtlerin katledildiğinden bahis açılınca bazı kesimlerin neden bu konuyu tartışmaktan bu kadar korktuklarını, neden bundan ısrarla kaçındıklarını, bu meselelerin neden ‘hassas’ kategorisinde tanımlandığını ve neden bu konularda diretilince bazı kesimlerin kontrolsüz bir öfkeyle Ermenilere veya Kürtlere sanki olanların sorumlusu onlarmış gibi saldırdığını, Haneke’nin filmini izledikten sonra artık çok daha iyi anlıyoruz. Maalesef bu Georgelar’dan her ülkede bolca var.
Neyse ki, Haneke, filmini George’un uykuya dalıp da Avrupalılığını koruduğu sahne ile bitirecek kadar karamsar değil. Son sahnede, bir okulun giriş kapısının önünde konuşan iki genci görüyoruz. Seslerini duymadığımız bu iki gençten biri Macit’in diğeri ise George’un oğlu. Her ikisi de genç, her ikisi de yaralı. Birisi babasının ölümünün, diğeri ise anne ve babasının yalanlarının, aldatmalarının ve duyarsızlıklarının yasını tutuyor. İkisini bir araya getiren ortak bir yara değil. Ortaklıkları, her ikisinin de yaralanmış olması. Aralarında ne konuştuklarını duyamıyoruz, ama ne konuştukları, hangi yaralarından bahsettikleri zaten önemli değil. Önemli olan her ikisinin de karşısındakinin yaralanabilir olduğunu tanıması, görmesi, kabul etmesi, saklı olanla yüzleşmesi ve kendisini farklı olanın dokunuşuna ve sözüne açması.
Haneke’nin genç kuşaklara atfettiği bu umut, bir gün hepimizin yaralanabilir olmak ortak paydasında buluşabileceğimiz bir geleceği düşlüyor. Fransızların ve Cezayirlilerin; İsraillilerin ve Filistinlilerin; Amerikalıların ve Iraklıların; Türklerin, Kürtlerin ve Ermenilerin; Cumaların, Cumartesilerin ve bütün günlerin bütün annelerinin ve elbette babalarının ve çocuklarının birbirlerinin yaralarını tanıdıkları, yaralanabilir olduklarını kabul ettikleri ve tüm ayrımcı kimlik ve aidiyetlerini bir yana bırakıp bir arada yaşamanın yeni yollarını keşfettikleri bir gelecek düşü bu. Ne var ki, bu düş henüz içimizde saklı ve onu ortaya çıkartmak saklı olanla yüzleşmemize bağlı.

Reklamlar

Caché: Avrupa’da Irkçılığın Saklı Yüzü” üzerine 2 yorum

  1. Bir kültür eserine en doğru bir şekilde yaklaşabilmek için her şeyden önce onun bizimle ne gibi bir ilgisinin olduğunu düşünmek gerekiyor. Bu ve bu gibi sitelere ya da yazılara baktığımda çokça şaşırıyorum. Gerçi şaşırıyorum yanlış kelime, çünkü artık bir alışkanlıkla birlikte yaşıyoruz bu türden analitik değerlendirmelere. Çok okumuş, postyapısal teoriyi kafasında belli bir yere oturtmuş ve bunları siyasi bir tavır altında değerlendirmeye çalışanların, bütün bu “emek”lerine rağmen kendi yaşadıkları topraklara, ülkeye ya da halka karşı bu kadar yabancı olmaları artık şaşırtmasa da kızdırıyor. Fransa’daki saklı ırkçılığa karşı söyleyecek çok fazla şeyimiz olabilir, fakat bunun Türkiye ile ya da Türkiye’deki halkla, Türklerle ne gibi bir ilgisinin olduğunu düşünmek gerekiyor en başta. Burada daha üzücü olanı ise, bu metinlerin Fransızlar ya da Avrupalılar ya da Amerikalılar ya da her kimse onun hakkında birçok şey söyledikten sonra, bu değerlendirmelerini bir cümle ile Türkiye için de geçerli kılmak istemeleri. “Fransızların ve Cezayirlilerin; İsraillilerin ve Filistinlilerin; Amerikalıların ve Iraklıların; Türklerin, Kürtlerin ve Ermenilerin (…)tüm ayrımcı kimlik ve aidiyetlerini bir yana bırakıp bir arada yaşamanın yeni yollarını keşfettikleri bir gelecek düşü bu.” gibi. Böylesine bir cümle en hafifinden kendi özgüllüğüne sahip bir kültürün, bu anlamda siyasetin ve bilincin kendi tarihine yapılan bir saygısızlık demektir. Nasıl bir saygısızlık mı bu? Aslında bütn derdim bunu anlatmak ama bakalım becerebilecek miyim!

    En başta şunu kabul etmemiz gerekir ki, bu dünyada bir şey hakkında konuşmamız gerekiyorsa bu en başta kendi çevremiz olması gerekir. Zira insanın direkt temas içinde olduğu ve en yakından tanıma imkanı bulduğu ve aslında bu sorumluluğu da üzerinde taşıdığı topluluk kendi çevresidir. Eğer bir evrensellik arayışı içersinde olacaksak bile, kendi yerliliğini tanımayan, kendi yerli konumunu daha geniş bir evrensellik içersine yerleştiremeyen bir yaklaşım, ancak başka birtakım siyasi odakların ona dayattığı evrenselliği kabul ediyor demektir ancak. Bu anlamda mesela, kendi kültürünün üzerine yine kendi kültür eserlerinden başlayarak (bu film olur, ha Türkiye’de bu yetersiz derseniz bir romanlara, hikayeler, ve tabii ki şiir, Türk düşünce hayatı içersinde ortaya konan eserler) ve bunu tabii ki ulaşabileceğimiz diğer yabancı eserlerle de destekleyerek (Kimse tabii ki içe kapanmayı savunamaz. Bu gün yaşadığımız kültür tabii ki birçok etkileşimin altında oluşmuştur. Fakat asıl önemli olan bütün bu etkileşimlerin kendi üzerinde bir siyasetinin, bilincinin olmasıdır. Dolayısıyla bu siyasi-bilinçsel-kültürel ve hatta iktisadi konum tespit edilmeden söz söylemenin ve bunun üzerine bir de yalnızca yabancı eserlere kendini vermenin hiçbir mantığı olmaz. Bu sosyalisti, liberali, anarşisti, islamcısı vs. için değişen bir konum olamaz.) düşünmek gerekmektedir.

    Bundan dolayı Türkiye’de Haneke filmlerini büyük bir ilgiyle, hayranlıkla izleyen insanlara çok fazla şaşıyorum. Haneke’nin üç filmini izledim ve üçünün de Türk toplumu ile bir ilgisinin olmadığı açıktı. Hadi Caché filmi ile sınırlayalım kendimizi. Filmin anlattığı insanların içersindeki ırkçılık denemez kanımca. Haneke daha çok bir ülkenin tarihinde saklı ırkçılığı ve bunun nasıl da bütün bir toplumun üzerinden tekrar ve tekrar üretildiğini (bu bile isteye olmasa bile) göstermeye çalışmış. Sonuçta film kahramanının her hareketinin aslında çok da fazla geçerli mazeretleri var. Birinde adam yalnızca altı yaşında. İkincisinde ise zaten sadece iki kişi tarafından bilinen bir mesele de Cezayirli den başkasından şüphelenmesi düşünülemez. Belki biz izleyici olarak ya bu böyle olmasaydı diyebiliriz, fakat böyle bir hataya düşmek için illa ki ırkçı olmak gerekmiyor. İnsan olmak, hepimizi bu hataya düşürmek için yeterli. Burada asıl mesele Fransa tarihindeki sömürgecilikle bağlı ırkçılığın yıllar sonra kendisini bu şekilde açığa vurabilmesi. (Bütün bunları Haneke acayip bir kötücüllük içersinde gösteriyor ve kendisini oturttuğu yargıç ya da şifre çözücü koltuğunu kesinlikle yargılatmak istemiyor. Aslında bunun da incelenmesi gerekir ama bu başka konu.) Şimdi burada meselenin temelde sömürgeci bir ırkçılığa dayalı tarihsel bir durumda kilitlendiği görülebilir. Fakat bunun Türkiye tarihi ile olan direkt ilgisi nedir? Ya da bizim buradan Türkiye tarihine telmih edebileceğimiz şey nedir? Türkiye’nin ya da Osmanlı’nın sömürgeciliği mi? Yani böyle bir şey mi var? Ya da Türklerin ırkçılığı mı? Hadi diyelim Türkiye’de belli bir kesimin “faşizanca-ırkçı” düşünceleri, hareketleri var. Bir, Türkiye’deki bu durumu nasıl oluyor da hemencecik Avrupa tarhinin bir altkolu olarak değerlendirebiliyoruz, onun kendi kültürel-sosyolojik konumu anlamaya çalışmıyoruz. İşin kötüsü bunu Türkiye’nin tarihinin doğal bir parçası olarak göstermeye çalışıyoruz.

    Haneke kendi tarihinden utanan, kendi toplumundan tiksinen bir yönetmen. Açıkçası bu beni ilgilendirmiyor, Haneke’den uzak durabilirim. Fakat birilerinin Haneke’den yola çıkarak beni kendi tarihimden utanmaya kendi toplumumdan tiksinmeye davet etmesini bana yapılmış bir saygısızlık olarak telakki ediyorum. Şimdi hemen karşımıza ermeni-kürt meselesi çıkarılıyor. Bunları tabii ki burada tartışmak mümkün değil. Zaten ermeni katliamının olduğunu ya da olmadığını kanıtlamak gibi bir sığlığın içersine düşmek istemem. Ancak şu kadarını söyleyebilirim: Bu tür meseleleri anlamak için en başta kendi tarihimizin kültürel-sosyolojik-siyasi-iktisadi bir çizelgesini çıkarmamız gerekir ve bunu da birtakım kendi siyasetleri (ki bir Fransız’ın, bu adam ister liberal ister sosyalist olsun, kendi teorisinin kendi toplumunun sosyolojik vs. konumundan bağımsız olduğu düşünülemez, aynı şekilde bir Alman’ın ilh.) kendi teorileri içersinde gizli “üstad”lara bakarak değil, kendimize ait bir yaklaşım geliştirerek yapmamız gerekir. Ve yine tekrarlamam gerekirse, önce bu noktaya dikkat etmeli, sonra kendi siyasi konumumuzu bu yerlilik ile birleştirmeliyiz.

    Tabii ki derdimi anlatabildiğimi düşünmüyorum, hele ki bunun sadece bir yazı dolayısıyla yazılmış başka bir yazı değil de sadece bir mesaj kılığındaki yorum olduğu düşünülürse. Yani yeniden okunmaya fırsatı bile olamamış bir metin. Yalnızca, ki bu da bana her zaman çok düşük bir ihtimal olarak görünmüştür, birkaç düşünce parıltısı oluşturabilirse, ne ala.

    İyi günler.

  2. kemal yorulmaz’a

    Haneke, evet, avrupayı ve avrupa tarihini konu ediniyor filmlerinde, ama filmlerin bazı genel insanlık hallerine tercüme edilmesi gayet mümkün. Ben olsam haneke’de sadece kendi kültüründen -ki o da avrupalılık mı oluyor?- nefret eden bir yönetmen görmezdim. Filmleri, postyapısal, postkolonyal literatürü bilmeseniz de gayet etkileyici, çünkü kendi kişisel “saklı”larınızı görebilirsiniz onlarda.

    Her filmi, sizi filmin içine çağırıyor, ama belirli bir yere değil, kendi seçeceğiniz ve tüm sorumluluğunu üstleneceğiniz bir yere. Saklı’da avrupalı veya macit olmayı (onların yanında durmayı) tercih edebilirsiniz mesela, ama iki konum da rahat değildir, rahatsız edicidir. Film böylece size bir şey (mesela kendi nefretini) söylemez, ama bir deneyim yaşatır. Rahatsız olmak normaldir, beklenen durumdur, ama bir yandan da sizin suçunuzdur bu deneyimde.

    Ermeni katliamı gerçekte yaşanmış olsun olmasın, “türk” olmak, türklüğünü vurgulamak, bu denli sevmek, bir çeşit “suç” içerir, utanılmayacak kadar masum bir durum değildir, bencilcedir, kıskançlıktır, başkaları için aşağılayıcıdır. Bu filmde bunu deneyimleriz işte. Bu da olası bir katliamın yaşanmasının önünde bir güvence oluşturur. Keşke hiç kimse kendi tarihini toplumunu bu denli çok sevmese!
    eylem -mart 2009

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s